Dünyanın ən iri enerji şirkətlərindən olan “Shell” elektromobil texnologiyaları sahəsində diqqətçəkən yenilik təqdim edib.
Musavat.com xəbər verir ki, şirkət Böyük Britaniyanın Nuneaton şəhərində yerləşən HORIBA MIRA sınaq mərkəzində "Triple 10 Challenge" adlı konsept elektromobilini nümayiş etdirib.
Bu avtomobil satış üçün nəzərdə tutulmasa da, gələcəyin elektrik avtomobillərinin necə görünə biləcəyini göstərən texnologiya platforması kimi qiymətləndirilir.
"Triple 10 Challenge" adı layihənin üç əsas hədəfini ifadə edir. “Shell” mühəndisləri qarşılarına elektromobili 10 faizdən 80 faizə 10 dəqiqədən az müddətdə doldurmaq, hər 1 kVt/saat enerji ilə 10 kilometr yol qət etmək və avtomobilin bütün istismar dövrü üzrə karbon emissiyasını 10 ton CO₂ ekvivalenti səviyyəsində saxlamaq məqsədi qoyublar.
Layihənin ən maraqlı tərəflərindən biri sürətli enerji doldurma imkanıdır. Şirkətin məlumatına görə, avtomobil batareyanı 10 faizdən 80 faizə cəmi 9 dəqiqə 54 saniyəyə doldura bilir. Üstəlik, bunun üçün bazarda geniş yayılmış 175 kVt gücündə şarj stansiyasından istifadə edilir. Bu müddətdə avtomobilə təxminən 245 kilometrlik yürüş ehtiyatı əlavə olunur. Shell bildirir ki, mövcud elektromobillərin bir çoxunda oxşar nəticə əldə etmək üçün 300 kVt-dan yüksək gücə malik ultra-sürətli şarj cihazları tələb olunur.
Belə bir nəticənin əldə edilməsində əsas rol yeni istilik idarəetmə texnologiyasına məxsusdur. Ənənəvi elektromobillərdə batareyalar su və qlikol əsaslı maye ilə soyudulduğu halda, “Shell” xüsusi dielektrik istilik mayesi hazırlayıb. Bu maye batareya elementlərini birbaşa soyudur, temperaturu daha stabil saxlayır və yüksək güclə enerji doldurulmasına imkan yaradır. Eyni sistem mühərrik və güc elektronikasının da soyudulmasını təmin edir.
“Shell” hesab edir ki, elektromobil sənayesində daha böyük batareyalar hazırlamaq əvəzinə, onların səmərəliliyini artırmaq daha məqsədəuyğundur. Bu səbəbdən konsept avtomobildə daha kiçik, lakin daha effektiv batareya paketi istifadə olunub. Şirkətin məlumatına görə, nəticədə enerji səmərəliliyi hazırkı elektromobillərin əksəriyyəti ilə müqayisədə 30 faizdən çox artırılıb.
Yeni yanaşma yalnız texniki deyil, iqtisadi üstünlüklər də yaradır. Sadələşdirilmiş soyutma sistemi və daha kompakt batareya konstruksiyası sayəsində batareya blokunun istehsal xərci təxminən 25 faiz azalır. Avtomobil həm də daha yüngül olduğu üçün daha az enerji sərf edir.
“Shell”in hesablamalarına görə, "Triple 10 Challenge" konseptinin bütün həyat dövrü üzrə karbon izi təxminən 10 ton CO₂ təşkil edir. Bu göstərici Avropa bazarında istehsal olunan oxşar elektromobillərlə müqayisədə təxminən iki dəfə aşağıdır. Belə bir nəticəyə daha kiçik batareya, yüngül konstruksiya, təkrar emal olunan materiallardan istifadə və bərpa olunan elektrik enerjisi hesabına nail olunub.
Konsept avtomobil Böyük Britaniyanın avtomobil mühəndisliyi mərkəzlərindən biri sayılan Nuneaton şəhərindəki HORIBA MIRA sınaq poliqonunda təqdim olunub. Burada Jaguar Land Rover, Aston Martin və digər istehsalçıların yeni modelləri də müxtəlif sınaqlardan keçirilir.
“Shell” vurğulayır ki, "Triple 10 Challenge" seriya istehsalı üçün nəzərdə tutulmayıb. Layihənin əsas məqsədi avtomobil istehsalçılarına yeni istilik idarəetmə texnologiyalarının imkanlarını nümayiş etdirmək və gələcək elektromobillərin inkişafına töhfə verməkdir. Konsept avtomobil RML Group, Empel Systems və HORIBA MIRA daxil olmaqla bir sıra Britaniya mühəndislik şirkətləri ilə əməkdaşlıq çərçivəsində hazırlanıb.
Elektromobillərə marağın sürətlə artdığı Azərbaycan üçün də bu texnologiya gələcək baxımından maraq doğurur. Son illərdə ölkədə elektrik avtomobillərinin sayı artmaqda, şarj infrastrukturu genişlənməkdədir. Əgər “Shell”in təqdim etdiyi istilik idarəetmə sistemi gələcəkdə kütləvi istehsala tətbiq olunarsa, daha yüngül, daha ucuz və daha sürətli enerji dolduran elektromobillərin bazara çıxması mümkün olacaq. Bu isə həm istehlakçılar, həm də avtomobil istehsalçıları üçün yeni imkanlar yaradacaq.
E.Məmmədəliyev,
Musavat.com
