Malavidə yaşayan Diana Sitima ənənəvi qarğıdalı əkinindən imtina edərək müxtəlif kənd təsərrüfatı və heyvandarlıq fəaliyyətlərini birləşdirən istehsal modeli qurub. O, 8,6 dönümlük təsərrüfatında tətbiq etdiyi bu yanaşma sayəsində həftədə 1 200 ABŞ dolları (təxminən 2000 manat) gəlir əldə edir və altı nəfəri daimi işlə təmin edir.
Musavat.com xəbər verir ki, Malavinin cənubundakı Çiradzulu bölgəsində, Blantayr şəhəri yaxınlığında yerləşən təsərrüfat ölkədə geniş yayılmış ənənəvi kənd təsərrüfatı modelindən fərqlənir. Diana Sitima şirin kartof, göyərçin noxudu, balıqçılıq və heyvandarlığı bir araya gətirən istehsal sistemi quraraq həm iqtisadi uğur qazanıb, həm də digər fermerlər üçün nümunəyə çevrilib.
Diana Sitima kənd təsərrüfatına 1993-cü ildə Blantayrdə ofis köməkçisi işlədiyi dövrdə başlayıb. İlk illərdə mikro kreditlər hesabına icarəyə götürdüyü torpaqlarda pomidor yetişdirərək fəaliyyətini genişləndirib. 2006-cı ildə isə öz torpaq sahəsini satın almağa nail olub.
Torpaq sahibi olduqdan sonra qısamüddətli məhsullara üstünlük vermək əvəzinə, dövlətin kənd təsərrüfatı mütəxəssislərinin dəstəyi ilə uzunmüddətli və dövri istehsal sisteminə keçib. Bu inkişaf prosesi təxminən 20 il ərzində aparılan sınaq və təcrübələrin nəticəsi olub.
Sitimanın təsərrüfatı təbiətdəki dövriyyəyə əsaslanan aqroekoloji model üzrə fəaliyyət göstərir. Təsərrüfatda yaranan heyvan peyini bioloji qaz qurğusuna göndərilərək yemək bişirmək və yumurta inkubatorlarını işlətmək üçün enerji istehsalında istifadə olunur. Beləliklə, demək olar ki, heç bir tullantı israf edilmir.
Balıq hovuzları əkin sahələrinin yaxınlığında salınıb, suyun üzərində yetişən azolla bitkisi isə heyvan yemi kimi istifadə edilir. Digər qadın fermerlərin tövsiyəsi ilə hovuzların ətrafına əkilən banan ağacları suyun qorunmasına kömək edir.
Malavidə kənd təsərrüfatı ölkə iqtisadiyyatının əsas sahələrindən biridir və istehsal əsasən qarğıdalıya söykənir. Lakin Diana Sitima hesab edir ki, iqlim dəyişiklikləri fonunda yalnız bir məhsula güvənmək böyük risk yaradır.
Onun sözlərinə görə, ağac əkmək, torpağı yaxşılaşdırmaq və su hövzələri yaratmaq kimi uzunmüddətli investisiyalar yalnız torpaq üzərində etibarlı mülkiyyət hüququ olduqda mümkündür. Sitima bildirib ki, torpağını itirmək təhlükəsi olan fermerlər gələcəyə hesablanmış layihələri həyata keçirə bilmirlər.
Musavat.com
