Yaşıl enerji və elektrikləşdirmə dövrünün sürətlənməsi ilə mis qlobal iqtisadiyyatın ən vacib resurslarından birinə çevrilib.
Musavat.com xəbər verir ki, dünyanın ən böyük mis istehsalçısı olan Çili isə bu strateji sərvəti əldə etmək üçün yerin kilometrlərlə dərinliyinə enir.
Ölkənin ən məşhur mədənlərindən biri olan El Teniente hazırda dünyanın ən qədim və ən dərin yeraltı mis mədənlərindən hesab olunur. Onilliklər ərzində istismar edilən mədəndə səthə yaxın filiz ehtiyatları böyük ölçüdə tükənib. Buna görə də hasilat daha dərin qatlara doğru yönəlib.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, mis müasir dünyanın əvəzolunmaz metallarından biridir. Elektrik enerjisini yüksək səviyyədə keçirməsi və iqtisadi cəhətdən əlverişli olması səbəbindən bu metal elektrik şəbəkələrində, kabellərdə, mühərriklərdə, elektron avadanlıqlarda və elektrikli avtomobillərdə geniş istifadə olunur.
Qlobal miqyasda elektrik enerjisindən istifadə artdıqca misə olan tələbat da yüksəlir. İqtisadiyyatında mis ixracı mühüm yer tutan Çili isə bu fürsətdən yararlanmaq üçün mədən sənayesinə böyük investisiyalar yatırır.
Lakin yerin kilometrlərlə dərinliyində mədənçilik ciddi çətinliklərlə müşayiət olunur. Dərinlik artdıqca temperatur yüksəlir, qaya təzyiqi güclənir və ventilyasiya sistemlərinə tələbat artır. Bu şəraitdə tunellərin təhlükəsiz saxlanılması və ağır texnikanın idarə olunması yüksək texnologiyalar tələb edir.
El Teniente mədənində filiz yataqlarına çatmaq üçün ənənəvi açıq karxana üsulundan istifadə edilmir. Bunun əvəzinə qaya kütləsinin nəzarətli şəkildə çökməsinə əsaslanan xüsusi mədənçilik texnologiyası tətbiq olunur. Bu üsul milyonlarla ton qayanın idarə olunmasını tələb etdiyindən bütün proses son dərəcə dəqiq hesablamalar əsasında həyata keçirilir.
Ekspertlər bildirirlər ki, yaşıl enerji keçidinin sürətlənməsi ilə mis XXI əsrin ən strateji xammallarından birinə çevrilib. Bu səbəbdən Çilinin dərinliklərdə yerləşən nəhəng ehtiyatları təkcə ölkə iqtisadiyyatı üçün deyil, həm də qlobal enerji bazarı üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.
Mütəxəssislərin qiymətləndirməsinə görə, yaxın onilliklərdə misə tələbatın daha da artacağı gözlənilir və bu metal enerji transformasiyasının əsas sütunlarından biri olaraq qalacaq.
Musavat.com
