Puerto-Riko sahillərində 52 nəfərin ölümü ilə nəticələnən "Pan Am" təyyarəsinin qəzaya uğramasından 74 il sonra axtarış qrupu okeanın dibində təyyarənin qalıqlarını aşkar edib.
Musavat.com xəbər verir ki, bu barədə CNN məlumat yayıb.
"Discovery"nin açıqlamasına görə, Hava və Dəniz İrsi Fondu ("Air and Sea Heritage Foundation") "Discovery" kanalının "Expedition Unknown" proqramı və digər təşkilatlarla tərəfdaşlıq çərçivəsində ötən ay Atlantik okeanının dibində, Puerto-Rikonun şimal sahillərində "Pan Am" şirkətinə məxsus "Clipper Endeavor" təyyarəsinin qalıqlarını tapıb.
Məlumata görə, sualtı dronun tətbiq olunduğu bu kəşf 11 aprel 1952-ci ildə göyərtəsində 64 sərnişin və 5 ekipaj üzvü ilə Puerto-Rikodan havalandıqdan sonra qəzaya uğrayan "Douglas DC-4" təyyarəsinin dəqiq düşmə yeri ilə bağlı çoxillik müəmmanı sona çatdırıb.
İlkin zərbədən bütün sərnişinlər sağ çıxsa da, yalnız 17 nəfəri xilas etmək mümkün olub. Qalan sərnişinlər sürətlə batan təyyarə ilə birlikdə həlak olublar. İstintaqçılar bu faciəvi nəticəni qismən təhlükəsizlik təlimatlarının verilməməsi ilə əlaqələndiriblər ki, bu da sonradan aviasiya sənayesində ciddi dəyişikliklərə təkan verib.
"Biz hamımız bu kəşfdən heyrətlənmişik və şadıq, lakin eyni zamanda bu məkanda uzun illər əvvəl baş verənləri ehtiramla xatırlayırıq", - deyə Hava və Dəniz İrsi Fondunun prezidenti və həmtəsisçisi Rass Metyus bildirib.
"Deep Sea Vision" şirkətinin də qatıldığı axtarış qrupu təxminən 600 metr dərinlikdə okean dibindəki qalıqları aşkar etmək üçün yüksək dəqiqlikli hidrolokatordan (sonar) istifadə edib. Təsadüfən, dünyanın ən qabaqcıl sonar sistemlərindən birinə malik tədqiqat gəmisi qrupun daraldılmış axtarış zonasından keçərkən axtarışlara kömək etmək üçün 48 saatlıq dayanmağa razılıq verib.
"Discovery" kanalının "Expedition Unknown" proqramının aparıcısı Coş Qeyts bildirib: "Gəmi hədəf bölgəsində dəniz dibini skan edərək təxminən 30 saat qaldı, sonra səthə çıxdı və budur, qalıqlar tapıldı".
Təyyarə iki yerə parçalanıb. Sonrakı fototədqiqatlar təyyarənin eyniləşdirilməsini qəti şəkildə təsdiqləyib, şəkillərdə "Pan American"ın qanadlı ikonik loqotipi və təyyarənin adı aydın görünür.
Hava və Dəniz İrsi Fondu hazırda qəza yerinin mühafizəsi tədbirlərini genişləndirmək üçün Puerto-Riko hökuməti ilə işləyir və həlak olanların xatirəsinə memorialın ucaldılmasını təklif edir. Həmçinin faciədən birbaşa zərər çəkmiş ailələrlə və qəzadan sağ çıxan məlum iki şəxslə əlaqə saxlanılıb.
"Pan Am" Tarix Fondunun məlumatına görə, Nyu-Yorka uçan təyyarə havalandıqdan qısa müddət sonra hər iki sağ mühərrikini itirib və bu, pilotu bir neçə dəqiqə sonra suya məcburi eniş etməyə məcbur edib.
Göyərtədə bütün sərnişinlər üçün xilasetmə salı və fərdi xilasetmə jiletləri olub. Lakin təhlükəsizlik təlimatlarının olmaması, dil maneəsi və koordinasiyalı təxliyə prosedurunun yoxluğu səbəbindən qarışıqlıq yaranıb. Təyyarə üç dəqiqədən az müddətdə batıb.
ABŞ Sahil Mühafizəsi və Hərbi Hava Qüvvələri operativ reaksiya verərək 12 sərnişin və 5 ekipaj üzvünü xilas edə bilsə də, göyərtədəki digər 52 nəfər həlak olub.
Bu gün sağ olan iki şahid - cavanlıqda tibb bacısı işləmiş və sərnişinlərin çıxması üçün təyyarənin qapısını açmaqda mühüm rol oynamış 102 yaşlı qadın və xilasedicilər tərəfindən suyun üzərində üzərkən tapılaraq reanimasiya edilmiş bir körpədir. Hər ikisi təyyarənin qalıqlarının nəhayət tapıldığını eşidəndə böyük həyəcan və sevinclə qarşılayıblar.
1952-ci il qəzası haqqında hesabatda Mülki Aviasiya Şurası su üzərindən uçan təyyarələrin sərnişinlərinin daha böyük təhlükəsizliyini təmin etmək üçün mülki aviasiya qaydalarına dəyişikliklər təklif edib. Bu dəyişikliklərə sərnişinlərə xilasetmə jiletləri, salları və qəza çıxışlarının harda yerləşməsi və necə istifadə edilməsi haqqında uçuşdan əvvəl məcburi təlimatların verilməsi daxil edilib.
Musavat.com
