İnsan harada işləyirsə, əslində orada təkcə vaxtını yox, bəzən ömrünü də “xərcləyir”. Elmi müşahidələr göstərir ki, insanın neçə il yaşayacağı yalnız genetik amil deyil – seçdiyi peşə də ömrün uzunluğuna birbaşa təsir göstərir.
Musavat.com xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirir: insanı öldürən fiziki iş deyil, daimi stress, sinir gərginliyi və psixoloji tükənmədir. Aparılan sosioloji və tibbi araşdırmalar sübut edir ki, stres səviyyəsi yüksək olan peşələrdə çalışan şəxslərin bioloji yaşı pasport yaşını orta hesabla 8–12 il qabaqlayır.
Stress – görünməyən qatildir
Daim gərginlik, məsuliyyət yükü, sosial təzyiq və emosional sıxıntı beynin qoruyucu mexanizmlərini sıradan çıxarır. Nəticədə:
* təzyiq yüksəlir
* ürək ritmi pozulur
* hormon balansı dağılır
* immun sistemi zəifləyir
Psixoloqlar bildirir ki, davamlı narahatlıq insan orqanizmini sanki hər gün “daxildən yandırır”. İnsan çox işlədiyinə görə yox, dincələ bilmədiyinə görə qocalır.
Ən uzunömürlü insanlar kimlərdir?
Araşdırmalara görə, təbiətlə bağlı olan insanların ömür göstəriciləri nəzərəçarpacaq dərəcədə yüksəkdir.
Aşağıdakı sahələrdə çalışan insanlar ən sağlam qruplar hesab olunur:
* fermer və bağbanlar
* heyvandarlıqla məşğul olanlar
* arıçılar
* meşə təsərrüfatı işçiləri
Bu insanların orqanizmində stress hormonları daha aşağı olur, qan dövranı stabildir və ürək sağlamlığı qorunur.
Hərəkətli iş = canlı bədən
Oturaq həyat tərzi insan sağlamlığının düşməni sayılır. Gününü masa arxasında keçirən şəxslərlə müqayisədə praktik və hərəkətli işlərlə məşğul olanların:
* infarkt riski daha azdır
* şəkər xəstəliyinə tutulma ehtimalı aşağıdır
* sümüklər daha gec zəifləyir
*
Usta, bələdçi, kənd təsərrüfatı işçisi və fiziki hərəkət tələb edən peşələr insanı təbii şəkildə “idmançı” saxlayır.
İnsanla işləyənlər daha uzun yaşayır
Sosioloqlar bildirir ki, sosial təcrid bir çox xəstəlikdən daha təhlükəlidir. Müəllimlər, həkimlər, psixoloqlar və sosial işçilər daim insanlarla ünsiyyətdə olduğu üçün:
* daha gec depressiyaya düşür
* psixoloji stabilliyini uzun müddət saxlayır
* beyin fəaliyyəti daha gec zəifləyir
Tənhalıq insanın psixikasını sındırır, ünsiyyət isə onu yaşadır.
Yaradıcılıq insanı cavan saxlayır
Rəssamlıq, musiqi, yazıçılıq və memarlıq sahəsində çalışan insanların:
* yaddaşı daha gec zəifləyir
* yaradıcılıq hormonları yüksək qalır
* emosional boşalma mexanizmi sağlam işləyir
Beyin işləyən yerdə insan qocalmır.
Təhlükəli və ömrü qısaldan sahələr
Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir: Aşağıdakı peşələrdə çalışanların sağlamlıq riski yüksəkdir:
* gecə növbəli işlər
* yüksək səsli zavodlar
* toksik maddələrlə təmas
* uzunmüddətli stres tələb edən vəzifələr
* təhlükəli istehsalat sahələri
Bu tip işlər insanın həm sinir sistemini, həm də ürəyini sıradan çıxarır.
Mütəxəssislərin fikrincə, insanı məhv edən iş yox, onu susduran həyat tərzidir. Düzgün peşə seçimi insanı gənc saxlayır, səhv seçim isə onu qocaldır.
Sərvət qazanmaq mümkündür.
Karyera qurmaq olar.
Amma itirilən sağlamlığı almaq mümkün deyil.
İnsan axırda hansı postu tutduğuna görə yox, neçə il sağlam yaşadığına görə dəyərləndirilir.
Musavat.com
