Böyük Britaniyanın yeni baş naziri olmağa hazırlaşan Endi Bernem Donald Trampın siyasi üslubunu təkrarlamaq niyyətində deyil. Lakin o, ABŞ prezidentinin seçici ilə birbaşa danışmaq, siyasi elitanı hədəfə almaq və özünü “kənarda qalmışların səsi” kimi təqdim etmək bacarığını diqqətlə öyrənir.
Musavat.com xəbər verir ki, bu barədə “Politico” geniş təhlil yayımlayıb.
Bernem mərkəz-sol Leyboristlər Partiyasının yeni lideridir və bu gün Böyük Britaniyanın baş naziri postunu təhvil alır.
Leyborist deputatlar ümid edirlər ki, Endi Bernem partiyanın son illərdə itirdiyi, siyasətdən bezmiş və ənənəvi partiyalara etimadını itirmiş seçiciləri geri qaytara biləcək.
Bu məsələ xüsusilə ona görə vacibdir ki, Donald Trampın müttəfiqi Naycel Faracın rəhbərlik etdiyi sağ populist Reform UK Partiyası son seçkilərdə Leyboristlərin ənənəvi dayaqlarını sarsıdıb və artıq bir ildən çoxdur ki, ümummilli sorğularda ön sıralarda gedir.
Endi Bernem hələ 2024-cü ildə Liverpul meri Stiv Roteram ilə birlikdə yazdığı “Head North” kitabında Tramp və Farajın uğurunun səbəblərindən birini belə izah edib:
“İstəsək də, istəməsək də, Donald Tramp və Naycel Farac siyasətçilər tərəfindən unudulduğunu hiss edən insanlarla əlaqə qurmaqda effektiv olublar”.
Onların fikrincə, Leyboristlər radikal sağla mübarizə aparmaq istəyirsə, məhz həmin seçicilərin yaşadığı ərazilərə getməli və onların problemlərindən danışmalıdır.
Endi Bernemin Trampa bənzər tərəflərindən biri də siyasi elitalara qarşı şəxsi narazılığıdır. O, özünü Londonun siyasi isteblişmentindən kənarda qalmış, İngiltərənin sənaye şimalından çıxmış siyasətçi kimi təqdim edir.
Bernem və Roteram kitablarında Londondakı siyasi elita tərəfindən parlamentdə “ikinci dərəcəli vətəndaş” kimi görüldüklərini yazıblar:
“Hakimiyyət dəhlizlərində o istehzalı səsləri eşitməyin necə hiss olduğunu bilməyinizi istəyirik”.
Siyasi məsləhətçi Debora Mattinson hesab edir ki, Endi Bernemin regional aksenti və davranışı onun London elitasının bir hissəsi kimi görünməməsinə kömək edir. Bu xüsusiyyət xüsusilə iki il əvvəl Leyboristlərə səs verib sonradan onlardan uzaqlaşan işçi sinfi seçicilər arasında üstünlük yarada bilər.
Mattinsonun sözlərinə görə, bu seçicilər “çox qəzəbli və səbirsizdirlər” və siyasətçilərin onların həyatını yaxşılaşdıracağına getdikcə daha az inanırlar.
“Politico”nun diqqət çəkdiyi digər məsələ sosial mediadır.
Donald Tramp və Naycel Farac demək olar ki, fasiləsiz olaraq seçiciləri ilə birbaşa ünsiyyət qururlar. Endi Bernemin auditoriyası onlarınkı qədər böyük olmasa da, o da sosial mediada aktivdir, tez-tez qeyri-rəsmi selfi videoları paylaşır və özünü adi seçicidən fərqlənməyən siyasətçi kimi göstərməyə çalışır.
Əsas problem: yaşayış xərcləri
Endi Bernemin siyasi proqramının əsas ideyalarından biri səlahiyyətlərin Londondan regionlara verilməsidir. O hesab edir ki, Mançesterdə mer kimi doqquz il ərzində tətbiq etdiyi idarəetmə modelini bütün ölkəyə yaymaq mümkündür. Lakin “Politico”nun həmsöhbətləri xəbərdarlıq edirlər ki, seçicilər üçün əsas məsələ yenə də yaşayış xərclərinin artmasıdır.
Pandemiyadan sonra sürətlənən inflyasiya, maaşların qiymət artımına çatmaması və gündəlik xərclərin yüksəlməsi milyonlarla britaniyalı ailənin əsas probleminə çevrilib.
Ekspertlərə görə, Endi Bernem hakimiyyətə gəldikdən sonra ilk altı ay ərzində məhz bu sahədə nəticə göstərməlidir.
Britaniyada təhlükəli rəqəm: 40 faiz “hamısı yansın” deyir
“Politico” məqaləsində ən diqqətçəkən rəqəmlərdən biri də budur.
“More in Common”un sorğularına görə, britaniyalıların 60 faizi ölkənin mövcud institutlarının qorunub təkmilləşdirilməsini istəyir. Amma 40 faiz artıq “qoy hamısı yansın” yanaşmasına yaxın mövqe tutur. Luk Trıl bunu “ayıldıcı və narahatedici rəqəm” adlandırır. Bu, seçicilərin yalnız mövcud hakimiyyətdən deyil, bütövlükdə siyasi sistemdən bezdiyini göstərir.
“Politico” qeyd edir ki, Donald Trampın özü Britaniyada populyar olmasa da, bir çox seçici onun ən azı “dediyini etdiyini” düşünür. Debora Mattinsonun sözlərinə görə, cəmiyyətdə “güclü liderə ciddi ehtiyac” yaranıb. Börnhamın qarşısındakı əsas problem də budur. O, daha konsensuslu, həm sağ, həm də sol partiyalarla əməkdaşlıq edən siyasi üslub vəd edir. Lakin seçicilərin bunun nəticəsini gözləməyə səbri olmaya bilər.
Musavat.com
