“Azərbaycan hər zaman qonşu dövlətlərlə qarşılıqlı hörmət və faydalı əməkdaşlıq prinsiplərinə əsaslanan ikitərəfli münasibətlərin inkişafına xüsusi önəm verir. Bu baxımdan, Bakının ev sahibliyi etdiyi beynəlxalq platformalar regional tərəfdaşlığın gücləndirilməsi üçün də mühüm imkanlar yaradır. İran İslam Respublikası İslam Şurası Məclisinin sədri Məhəmməd Baqer Qalibafın Azərbaycana işgüzar səfəri iki qonşu dövlət arasındakı əlaqələrin inkişafına verilən yüksək dəyərin növbəti bariz nümunəsidir. Bakıda keçirilən İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının üzvü olan dövlətlərin Parlament İttifaqı Konfransının 20-ci sessiyası çərçivəsində baş tutan bu səfər həm də Azərbaycanla İran arasında siyasi dialoqun keyfiyyətcə yeni və intensiv xarakter aldığını nümayiş etdirir. Yüksək səviyyəli parlamentlərarası təmaslar qonşuluq münasibətlərinin möhkəmlənməsinə, regional təhlükəsizlik və tərəfdaşlıq mühitinin genişlənməsinə mühüm töhfə verir”.
Bu fikirləri Musavat.com-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Kamran Bayramov bildirib.
O qeyd edib ki, Azərbaycan və İran əsrlər boyu ortaq tarixi, mədəni və mənəvi dəyərləri bölüşən iki qonşu dövlətdir:
“Xalqlarımız arasında tarixən formalaşmış möhkəm dostluq münasibətləri bu gün dövlətlərarası əlaqələrin də sarsılmaz təməlini təşkil edir. Son illərdə qarşılıqlı hörmət, mehriban qonşuluq və ortaq maraqlar prinsipləri əsasında inkişaf edən əlaqələr regional sabitlik, təhlükəsizlik və çoxşaxəli əməkdaşlıq baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu kontekstdə, Bakı ilə Tehran arasında qurulan yüksək səviyyəli siyasi-iqtisadi təmaslar və parlamentlərarası dialoq hər iki ölkənin regionda rifah və tərəqqinin təmin olunmasına sadiqliyini nümayiş etdirir. İran Azərbaycanın mühüm qonşularından biri olmaqla yanaşı, regionun əsas siyasi və iqtisadi aktorlarından biri hesab edilir. İki ölkə arasında nəqliyyat, logistika, enerji, ticarət və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın genişlənməsi hər iki dövlətin milli maraqlarına tam cavab verir. Xüsusilə "Şimal-Cənub" Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi çərçivəsində həyata keçirilən irimiqyaslı infrastruktur layihələri həm Azərbaycanı, həm də İranı Avrasiyanın mühüm tranzit qovşaqlarına çevirməkdədir.
İcra olunan müştərək təşəbbüslər, xüsusilə də Rəşt-Astara dəmir yolu və Araz çayı üzərindəki hidroenerji layihələri regional əməkdaşlığın və iqtisadi inteqrasiyanın gücləndirilməsinə xidmət edir. İki ölkə arasında iqtisadi əlaqələrin praktiki müstəvidə güclənməsini regional əhəmiyyətli layihələr də təsdiqləyir. Xüsusilə Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonunu İran ərazisindən keçməklə Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə birləşdirəcək nəqliyyat-kommunikasiya xətlərinin qurulması, eləcə də Araz çayı üzərindəki “Xudafərin” və “Qız Qalası” hidroqovşaqlarının istismara verilməsi Bakı ilə Tehranın ortaq gələcəyə yönəlmiş strateji addımlarıdır. Bu təşəbbüslər göstərir ki, Azərbaycan-İran əməkdaşlığı yalnız siyasi bəyanatlarla məhdudlaşmır, həm də regionun iqtisadi, enerji və logistika xəritəsini yenidən formalaşdıran real nəticələrə söykənir. Bu müsbət dinamikanın təməlində isə dövlət başçılarının qətiyyətli siyasi iradəsi dayanır. Prezident İlham Əliyev və İran lideri Məsud Pezeşkian arasında formalaşan konstruktiv və yüksək səviyyəli dialoq ikitərəfli münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəlməsinə mühüm töhfə verir. İki ölkə rəhbərliyinin nümayiş etdirdiyi bu siyasi iradə, qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə şərait yaratmaqla yanaşı, iqtisadi tərəfdaşlığın və parlamentlərarası əlaqələrin miqyasını daha da genişləndirir”.
Deputat vurğulayıb ki, bu gün Azərbaycan və İran Cənubi Qafqazda sabitliyi və gələcək tərəqqini şərtləndirən aparıcı regional güclər kimi çıxış edirlər:
“İki ölkə arasında qurulan münasibətlər kənar müdaxilələrdən uzaq, tamamilə bölgənin daxili dinamikasına və təhlükəsizlik maraqlarına əsaslanan yeni əməkdaşlıq modeli formalaşdırır. Qanunverici orqanlar səviyyəsindəki sıx təmaslar, parlament komissiyalarının birgə fəaliyyəti və qlobal miqyaslı çoxtərəfli platformalarda nümayiş etdirilən vahid mövqe ikitərəfli əlaqələrin institusional strukturunu daha da möhkəmləndirir. Yüksəksəviyyəli rəsmi səfərlər zamanı imzalanan sazişlər və əldə olunan razılaşmalar yaxın gələcəkdə hər iki dövlətin iqtisadi suverenliyini gücləndirəcək, eləcə də xalqlarımızın rifahının yüksəlməsinə birbaşa təsir göstərəcək real perspektivlər vəd edir. Münasibətlərin müsbət dinamikada olmasının əsas göstəricilərindən biri də Azərbaycan-İran Dövlət Sərhəd Mühafizə xidmətlərinin və iqtisadi komissiyaların müntəzəm olaraq keçirilən iclaslarıdır. Təhlükəsizlik sahəsindəki birbaşa koordinasiya, narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinə və transmilli cinayətkarlığa qarşı birgə mübarizə sərhədlərin tam təhlükəsiz, dostluq və iqtisadi qapı kimi fəaliyyət göstərməsini təmin edir”.
Kamran Bayramovun sözlərinə əsasən, Qalibafın Bakıya reallaşan rəsmi səfəri bir daha sübut edir ki, Azərbaycan-İran münasibətləri kənar təsirlərə davamlı, praqmatik və sağlam təməllər üzərində bərqərar olub:
“Bu missiya regional məsələlərin məhz bölgə dövlətləri tərəfindən, qarşılıqlı hörmət və suverenliyə ehtiram prinsipləri çərçivəsində həllinin ən optimal variant olduğunu nümayiş etdirir. Yekun olaraq qeyd etmək olar ki, Bakı və Tehran arasında formalaşan bu yeni və etibarlı dialoq platforması təkcə iki ölkə xalqlarının rifahını yüksəltməyəcək, həm də bütövlükdə Cənubi Qafqaz və Yaxın Şərq regionunda uzunmüddətli sülhün, dayanıqlı sabitliyin və genişmiqyaslı iqtisadi əməkdaşlığın ən güclü təminatçılarından birinə çevriləcəkdir. Münasibətlərin bu cür yüksələn xətt üzrə inkişafı, bölgədə qarşıdurma deyil, tərəqqi istəyən bütün tərəflər üçün müsbət və parlaq gələcək vəd edir”.
Cavanşir ABBASLI
Musavat.com
