İlham Əliyevin səfəri Avropanın Cənubi Qafqaz siyasətində yeni mərhələnin başlandığını göstərir
Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya rəsmi səfəri təkcə iki ölkə arasında diplomatik münasibətlərin növbəti mərhələsi deyil, həm də Avropanın Cənubi Qafqaza baxışında baş verən ciddi dəyişikliklərin göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Berlin bu gün Azərbaycanı artıq yalnız enerji ixrac edən ölkə kimi deyil, Avropanın enerji təhlükəsizliyi, Orta Dəhliz, regional sabitlik və yeni geosiyasi balansın əsas iştirakçılarından biri kimi qəbul edir. Bu baxımdan Almaniyada keçirilən görüşlər və verilən mesajlar təkcə Bakı üçün deyil, bütün region üçün mühüm siyasi siqnaldır.
Prezident İlham Əliyevin Almaniya Prezidenti Frank-Valter Ştaynmayer və Federal Kansler Fridrix Mertslə keçirdiyi görüşlərdə enerji təhlükəsizliyi, kritik xammal ehtiyatları, Azərbaycan–Ermənistan sülh prosesi, Orta Dəhliz və beynəlxalq təhlükəsizlik məsələlərinin əsas müzakirə mövzuları olması da bunu təsdiqləyir. Müzakirələr zamanı Azərbaycan ilə Almaniya arasında Strateji Tərəfdaşlığın Gündəliyinə dair Birgə Bəyannamənin imzalanmasının planlaşdırılması münasibətlərin yeni mərhələyə yüksəldiyini göstərən ən mühüm faktlardan biri hesab olunur.
Almaniya mediası da səfəri sıradan diplomatik hadisə kimi təqdim etmir. “Jam News” Almaniyada və regionda aparılan müzakirələri təhlil edərək yazır ki, Prezident İlham Əliyevin Berlin səfəri “enerjidən daha geniş gündəliyə” malikdir və artıq söhbət yalnız qaz ixracından deyil, logistika, sənaye, Orta Dəhliz, kənd təsərrüfatı texnologiyaları və yeni investisiya layihələrindən gedir. Nəşr qeyd edir ki, Almaniya biznes dairələri Azərbaycana marağını əhəmiyyətli dərəcədə artırıb və bunu Almaniya İqtisadiyyatının Şərq Komitəsinin fəaliyyəti də təsdiqləyir.
Almaniyanın aparıcı iqtisadi nəşrlərindən Handelsblatt isə son təhlillərində Berlinin enerji siyasətinin əsas prioritetlərindən birinin etibarlı tərəfdaşlarla uzunmüddətli əməkdaşlıq olduğunu vurğulayır. Avropanın enerji mənbələrini şaxələndirmək siyasəti fonunda Azərbaycanın əhəmiyyəti daha da artır və bu səbəbdən Bakı ilə münasibətlər artıq yalnız enerji sektorunda deyil, bütövlükdə iqtisadi təhlükəsizlik kontekstində qiymətləndirilir.
“Yeni Müsavat” Media Qrupunun rəhbəri Rauf Arifoğlu hesab edir ki, Almaniyanın Azərbaycana münasibətində keyfiyyət dəyişikliyi baş verir:
“Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya rəsmi səfərini Azərbaycan–Almaniya münasibətlərində sadəcə növbəti diplomatik təmas kimi deyil, qarşılıqlı əlaqələrin daha sistemli və strateji mərhələyə keçməsinin göstəricisi kimi qiymətləndirirəm. Berlin artıq Azərbaycanı yalnız neft və qaz ixrac edən ölkə kimi deyil, Cənubi Qafqazın əsas geosiyasi aktoru, Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təminatçılarından biri və Orta Dəhlizin aparıcı ölkəsi kimi qəbul edir”.
R.Arifoğlunun sözlərinə görə, Prezident İlham Əliyevin Almaniya İqtisadiyyatının Şərq Komitəsinin sədri Mixael Harmsla keçirdiyi görüş xüsusi diqqət çəkir:
“Bu görüş göstərir ki, tərəflər əməkdaşlığı enerji satışından sənaye, yüksək texnologiyalar, logistika, alternativ enerji, kənd təsərrüfatı və qarşılıqlı investisiya modelinə keçirmək niyyətindədirlər. Artıq ‘Azərbaycan enerji verir, Almaniya texnologiya ixrac edir’ modeli geridə qalır. Yeni mərhələdə söhbət ortaq layihələrdən və uzunmüddətli strateji tərəfdaşlıqdan gedir”.
Rauf Arifoğlunun fikrincə, Almaniyanın rəsmi gündəliyində Azərbaycan–Ermənistan sülh prosesinin xüsusi yer tutması da təsadüfi deyil:
“Berlin artıq anlayır ki, Cənubi Qafqazda davamlı sabitlik Azərbaycanın formalaşdırdığı yeni reallıq nəzərə alınmadan mümkün deyil. Almaniyanın gələcək rolu daha çox iqtisadi inteqrasiyanın dəstəklənməsi, kommunikasiya xətlərinin açılması və regiona investisiyaların cəlb edilməsində özünü göstərə bilər”.
R.Arifoğlu hesab edir ki, Prezident İlham Əliyevin Berlin səfəri təkcə Azərbaycan–Almaniya münasibətlərində deyil, Avropanın Cənubi Qafqaz siyasətində də yeni mərhələnin başlanğıcıdır:
“Azərbaycan artıq böyük dövlətlərin təsir dairəsinə daxil olmağa çalışan ölkə deyil. Əksinə, öz siyasi iradəsi, enerji resursları, nəqliyyat imkanları və geostrateji mövqeyi ilə regionun gələcəyini müəyyən edən əsas aktorlardan biridir. Berlinin bu səviyyədə siyasi və iqtisadi dialoq qurması da məhz bu reallığın qəbul edilməsinin göstəricisidir”.
Onun fikrincə, Almaniya ilə münasibətlərin strateji səviyyəyə yüksəlməsi Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyinin daha da gücləndiyini göstərir:
“Enerji təhlükəsizliyi, kritik xammal, yaşıl enerji, Orta Dəhliz və regional sülh artıq bir-birindən ayrı mövzular deyil. Bunlar Avropa ilə Asiyanı birləşdirən yeni geosiyasi sistemin əsas sütunlarıdır. Azərbaycan isə həmin sistemdə müşahidəçi deyil, onun formalaşmasına təsir göstərən əsas mərkəzlərdən biri kimi çıxış edir”.
Prezident İlham Əliyevin Berlin səfərinin nəticələri göstərir ki, Azərbaycan–Almaniya münasibətləri artıq klassik diplomatik əlaqələr çərçivəsindən çıxaraq strateji tərəfdaşlıq mərhələsinə daxil olur. Bu isə təkcə iki ölkə üçün deyil, Avropanın enerji təhlükəsizliyi, Cənubi Qafqazın sabitliyi və Avrasiya nəqliyyat marşrutlarının gələcəyi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Musavat.com
