Rusiya büdcəsinin 2026-cı ildə neft və qaz gəlirləri planlaşdırılandan xeyli aşağı ola bilər.
Musavat.com xarici agentliklərə istinadən xəbər verir ki, Bu barədə ölkənin maliyyə nazirinin müavini Vladimir Kolıçev məlumat verib.
Onun sözlərinə görə, əsas səbəb dünya bazarında Rusiyanın neftinin qiymətinin aşağı səviyyədə qalmasıdır. 2025-ci ilin dekabrında Rusiya iqtisadi inkişaf nazirliyinin məlumatına görə, Urals neftinin orta qiyməti təxminən 39 dollar/barel olub — bu göstərici son 5 ilin minimumudur. Yanvar ayı isə neft şirkətləri üçün rahat olmayıb və onlar Çinə və Hindistana satışı təmin etmək üçün 50 %-ə qədər endirim tətbiq etməli olublar. Bloomberg hesablamalarına əsasən, Urals neftinin qiyməti təxminən 35–37 dollar/barel səviyyəsindədir, halbuki federal büdcədə bu göstərici təxminən 59 dollar/barel nəzərdə tutulub.
Rusiya Maliyyə Nazirliyi hesablayır ki, yanvarda neft və qaz vergilərindən daxil olan gəlirlər 420 milyard rubla (təxminən 5 milyard 541 milyon dolllar) — yəni əvvəlki ilin eyni dövründən təxminən 46 % az olacaq.
Kolıçev bildirib ki, yaranmış “uçurumu” kompensasiya etmək üçün hökumət Milli Sərvət Fondundan (NSF) vəsait istifadə etməyi planlaşdırır.
Mənbələrə görə, NSF-də 1 yanvar 2026-ya kimi təxminən 4,1 trilyon rubldan (təxminən 54 milyard dollar) artıq likvid aktivlər olub. Lakin münaqişə dövründə bu fondun qızıl ehtiyatı 71 % azalıb — 554 ton səviyyəsindən 160 tona düşüb, valyuta ehtiyatları isə əsasən təxminən 30 milyard dollarlıq yalnız Çin yuanıdır — bu da fondun 2008-ci ildən bəri ən aşağı göstəricisi sayılır.
Analitiklərin hesablamalarına görə, büdcədə yaranan kəsiri örtmək üçün təxminən 3 trilyon rubla (təxminən 39 milyard dollar) yaxın məbləğ NSF-dən götürülə bilər, əlavə olaraq 700 milyard rubla (təxminən 9 miyard 234 milyon dollar) investisiya xərclərinə sərf oluna bilər. Bu halda fondda yalnız təxminən 400 milyard rubla (təxminən 5 milyard 277 milyon dollar) qalmış olacaq ki, bu da təxminən 3–4 günlük federal büdcə xərclərini ödəməyə bərabərdir.
VTB Bankının analitikləri vəziyyəti daha “yumşaq” qiymətləndiriblər: onların hesablamasına görə, büdcə kəsirini örtmək üçün fonddan təxminən 2,5 trilyon rubla (təxminən 27 milyard 704 milyon dollar) məbləğ götürmək lazım ola bilər. Bu da neft qiymətləri və rublun məzənnəsi indiki səviyyədə qalması halına mümkündür.
İqtisadçı Dmitri Polevoy hesab edir ki, büdcənin itirdiyi neft gəlirləri təxminən 1,1–1,4 trilyon rubla (təxminən 14–17 milyard dollar) həcmindədir və NSF-nin resursu hələ təxminən 1,5–2 il davam edə bilər.
Bu xəbər göstərir ki, Rusiyanın maliyyə modeli əsasən neft və qazdan asılıdır və bu sahədə ciddi dəyişikliklər olmadan büdcə gəlirlərində kəskin azalma riski qalmaqdadır.
Musavat.com
